Στις 17 Νοεμβρίου 2025, μια ξαφνική χιονοθύελλα με ανέμους που έφταναν τα 193 χλμ/ώρα έπληξε το απομακρυσμένο μονοπάτι O Circuit στο Εθνικό Πάρκο Torres del Paine της Χιλής. Αρκετοί ξένοι πεζοπόροι κοντά στο διάσελο “John Garner Pass” υπέστησαν τα χειρότερα της καταιγίδας. Πέντε από αυτούς πέθαναν!
Το περιστατικό έχει προκαλέσει έντονες επικρίσεις για τη διαχείριση του Εθνικού Πάρκου, τα επίπεδα διαθέσιμου προσωπικού, την πρόγνωση καιρού και τις καθυστερήσεις στις επιχειρήσεις διάσωσης. Πιο κάτω παρουσιάζεται το χρονικό των όσων συνέβησαν και τις αντιπαραθέσεις γύρω από αυτό.
Το “Torres del Paine O Circuit” γνωστό και απλά ως “O Circuit”, είναι μια πεζοπορική διαδρομή 120 χιλιομέτρων και 5.000 μέτρων ανάβασης, με προτεινόμενη διάρκεια 7-10 ημερών. Η διαδρομή του «κύκλου», περιβάλλει ολόκληρο τον ορεινό όγκο Torres del Paine, ένα από τα πιο εμβληματικά ορεινά συγκροτήματα του πλανήτη. Είναι και η μόνη διαδρομή που περιλαμβάνει την απομακρυσμένη δυτική πίσω πλευρά του πάρκου. Από δύσκολη έως πολύ δύσκολη σαν διαδρομή, καλύπτει μεγάλες αποστάσεις μεταξύ των χώρων κατασκήνωσης, και εκτεθειμένα περάσματα, παρότι το ψηλότερο σημείο της δεν ξεπερνά τα 1250 μέτρα υψόμετρο. Σύμφωνα με τους κανονισμούς λειτουργίας, το Πάρκο ανοίγει στο κοινό για πεζοπορία την 1η Νοεμβρίου κάθε χρόνο (με το ξεκίνημα το καλοκαιριού για το νότιο ημισφαίριο).
Ένα σύνολο περίπου 40 πεζοπόρων ξεκίνησε την πεζοπορία μαζί στις 14 Νοεμβρίου και σχημάτισε μια περιστασιακή παρέα μέσω κοινών χώρων κατασκήνωσης, σύμφωνα με τη Megan Wingfield, μία από τους επιζώντες εκείνης της ημέρας. Αν και μερικοί από αυτούς συνοδεύονταν από έναν οδηγό, οι περισσότεροι βρίσκονταν στο O Circuit ανεξάρτητα (σύμφωνα με τους κανονισμούς λειτουργίας, επιτρέπεται η αυτόνομη πεζοπορία χωρίς υποστήριξη οδηγού).
Η Wingfield και η ομάδα της έστριψαν περίπου 200 μέτρα από την κορυφή του περάσματος John Gardner, του ψηλότερου στη διαδρομή συνολικά, όταν τρεις πεζοπόροι που υποχωρούσαν τους προειδοποίησαν ότι ήταν πολύ επικίνδυνο να συνεχίσουν. Καθώς αγωνίζονταν να κατέβουν μέσα σε συνθήκες μηδενικής ορατότητας (whiteout), άλλοι έχασαν τον δρόμο τους ή εγκλωβίστηκαν στην κορυφή του περάσματος κατά τη διάρκεια της ώρας που η ένταση της χιονοθύελλας έφτασε στο αποκορύφωμά της.
Η ομάδα των περίπου 30 ατόμων περιλάμβανε πέντε Βρετανούς φίλους που είχαν περάσει μήνες σχεδιάζοντας την περιπέτειά τους στην Παταγονία. Ήταν η Victoria Bond (40), σύμβουλος δημοσίων σχέσεων από τη Βρετανία, η Hayley Newnham, ο Tom Player, ο Matt Smith και ο σκηνοθέτης κινηματογράφου και τηλεόρασης Christian Aldridge.
Ένα ζευγάρι Μεξικανών – η Cristina Calvillo Tovar, 37 ετών, και ο Julian Garcia Pimentel, 36 ετών – και ένα ζευγάρι Γερμανών, η Nadine Lichey, 45 ετών, και ο Andreas von Pein, 52 ετών, ήταν ανεξάρτητα ζευγάρια που ήταν επίσης μέρος της μεγαλύτερης ομάδας κατά την τελική ανάβαση στο John Gardner Pass. Όλοι τους είχαν περάσει την προηγούμενη νύχτα στο κάμπινγκ Los Perros.
Ως αποτέλεσμα της καταιγίδας, πέντε τελικά πέθαναν. Ο Calvillo Tovar, ο Garcia Pimentel, η Nadine Lichey, ο Andreas Von Pein – το ζευγάρι Μεξικανών και Γερμανών – και η Victoria Bond, η οποία ήταν με την πενταμελή βρετανική ομάδα.
Μεταξύ 13 και 17 Νοεμβρίου, εκατοντάδες πεζοπόροι από διάφορες χώρες βρίσκονταν στο O Circuit. «Υπάρχουν 8-10 κάμπινγκ… και το καθένα φιλοξενεί περίπου 50 πεζοπόρους», δήλωσε ο Wingfield στο ExplorersWeb.
Στις 16 Νοεμβρίου, ο καιρός ήταν ήδη άσχημος, αν και ορισμένοι πεζοπόροι κατάφεραν να διασχίσουν το πέρασμα, παρά τους ανέμους των 140 χιλιομέτρων την ώρα. Μέχρι εκείνο το βράδυ, όσοι θα έμπλεκαν με τη χειρότερη καταιγίδα, την μοιραία, είχαν συγκεντρωθεί στο κάμπινγκ Los Perros, το τελευταίο προστατευμένο καταφύγιο πριν από το εκτεθειμένο πέρασμα John Gardner.
«Το πέρασμα έχει μήκος μόνο έξι χιλιόμετρα, με το εξαιρετικά εκτεθειμένο τμήμα να είναι ακόμη μικρότερο, ίσως δύο χιλιόμετρα», εξήγησε ο Wingfield.
Οι προεδρικές εκλογές της Χιλής στις 16-17 Νοεμβρίου μείωσαν το προσωπικό των δασοφυλάκων της CONAF (Εθνική Δασική Εταιρεία της Χιλής) περίπου στο μισό, επειδή η ψηφοφορία είναι υποχρεωτική για τους δημόσιους υπαλλήλους. Επομένως, δυνητικές αξιολογήσεις και προγνώσεις του καιρού εκείνο το βράδυ, ήταν ελλιπείς και ανεπαρκείς για την περιοχή.
Κανένας δασοφύλακας δεν ήταν παρών στο Los Perros ή στο ίδιο το πέρασμα (διάσελο Gardner) για να αξιολογήσει τον καιρό ή να εξετάσει το ενδεχόμενο προσωρινού κλεισίματος της διαδρομής. Το προσωπικό του κάμπινγκ (που προσλήφθηκε από ιδιώτη παραχωρησιούχο) μοιραζόταν μόνο τυπικές δημόσιες εφαρμογές καιρού, οι οποίες προέβλεπαν ελαφριά βροχή και ανέμους έως και 100 χλμ/ώρα, συνθήκες που θεωρούνται «φυσιολογικές» για το πέρασμα, σύμφωνα με τον Christian Aldridge, έναν από τους Βρετανούς πεζοπόρους. Οι ίδιοι οι πεζοπόροι ισχυρίζονται πως οι φύλακες της κατασκήνωσης τους ενθάρρυναν να βγουν και να περπατήσουν προς τον επόμενο σταθμό, μη λαβάνοντας υπόψη κάποια πιθανά σενάρια εξέλιξης του καιρού.
Στα 1.241 μέτρα υψόμετρο, το πέρασμα John Garner είναι το υψηλότερο σημείο του “O Circuit”, που βρίσκεται στη δυτική πλευρά του ορεινού όγκου Paine. Το τελευταίο τμήμα του είναι πάνω από το όριο των δέντρων (δασογραμμή). Ισχυροί άνεμοι 80-100 χλμ/ώρα πλήττουν συχνά αυτήν την περιοχή και κακές καιρικές συνθήκες μπορεί να ενσκήψουν ανά πάσα στιγμή. Το μονοπάτι ακολουθεί μια στενή κορυφογραμμή με απότομες κατηφόρες και στις δύο πλευρές.
Στις 17 Νοεμβρίου, μεταξύ 5 και 7 π.μ., περίπου 30 πεζοπόροι έφυγαν από το Los Perros για το John Garner Pass. Ο καιρός ξεκίνησε με ψιχάλα, αλλά επιδεινώθηκε ραγδαία μετά τις 10 πμ. Οι άνεμοι έφτασαν τα 190 χλμ/ώρα και η ορατότητα έπεσε σε λιγότερο από τρία μέτρα (whiteout). Η θερμοκρασία έπεσε στους -5 °C, αλλά η αισθητή θερμοκρασία (chilling) ήταν πολύ κάτω από τους -21°C.
«Όλοι μελετήσαμε την ιστοσελίδα Windguru το προηγούμενο βράδυ», θυμήθηκε η Megan Wingfield. «Με τη συμβουλή του προσωπικού του κάμπινγκ Los Perros, φύγαμε νωρίς επειδή αυτό θα ήταν το καλύτερο παράθυρο καιρού για εμάς. Ο καιρός όμως άλλαξε εξαιρετικά γρήγορα σε συνθήκες απειλητικές για τη ζωή μας».
Όσοι είχαν την άτυχη στιγμή να βρεθούν στο υψηλότερο σημείο της διαδρομής, υπέστησαν την πλήρη και θανατηφόρα δύναμη της καταιγίδας.
Η Wingfield είπε στο ExplorersWeb: «Μέχρι να γίνουν οι συνθήκες απειλητικές για τη ζωή, ήμασταν όλοι αρκετά συμπαγείς μαζί, επειδή το εκτεθειμένο τμήμα του περάσματος είναι μόνο περίπου 2 χλμ…. Κανείς από εμάς δεν θυμάται να έχει δει τα ζευγάρια Γερμανών ή Μεξικανών. Πιστεύουμε ότι ήταν μπροστά μας και επομένως ψηλότερα στο πέρασμα όταν κάναμε μεταβολή όλοι μας πίσω» (σ.σ. προς το camping).
Μέσα στο χιόνι που φυσούσε και την κακή ορατότητα, ήταν επίσης αδύνατο να παρακολουθήσει κανείς τους άλλους, συμπεριλαμβανομένης της πενταμελούς βρετανικής ομάδας.
Όσοι γύρισαν πίσω μόλις που κατάφεραν να κατέβουν με ασφάλεια. Η Wingfield περιέγραψε στους New York Times πώς τα σώματα γλίστρησαν προς όλες τις κατευθύνσεις και ένας πεζοπόρος κατρακύλησε αρκετά κάτω στην παγωμένη πλαγιά. Αν και μερικοί από τους επιζώντες τραυματίστηκαν, η Wingfield και οι περισσότεροι από τους άλλους κατάφεραν να υποχωρήσουν στο Los Perros μόνοι τους μέχρι το μεσημέρι. Αλλά πέντε από αυτούς όλους δεν τα κατάφεραν!
Μια προειδοποιητική ανάρτηση εμφανίστηκε στην ομάδα Torres del Paine στο Facebook γύρω στις 2 με 3 μ.μ. Η αρχική αντίδραση της CONAF ήταν αργή και ο κακός καιρός καθήλωσε τα ελικόπτερα.
Στις 18 Νοεμβρίου, εθελοντικές ομάδες διάσωσης που αποτελούνταν από τους επιζώντες, έφτασαν στην περιοχή με τα πόδια και βρήκαν μερικά από τα πτώματα διάσπαρτα σε μια περιοχή ενός έως δύο χιλιομέτρων κοντά στο πέρασμα.
Ανέλπιστα, δύο από τους πεζοπόρους ήταν ακόμα ζωντανοί… μόλις που έδειχναν σημάδια ζωής. Αλλά παρά τη βοήθεια, δεν μπόρεσαν να κρατηθούν. Η Megan Wingfield εξήγησε: Η Cristina [Tovar] βρέθηκε από την ομάδα έρευνας και διάσωσης συναδέλφων πεζοπόρων. Βρέθηκε πρώτη. Ήταν ακόμα ζωντανή… Την κατέβασαν σε ένα φορείο φτιαγμένο από μπαστούνια πεζοπορίας, σχοινί και μουσαμά. Έχασε τις αισθήσεις της κατά την κατάβαση και υπέστη καρδιακή ανακοπή. Της έκαναν πολλούς γύρους ΚΑΡΠΑ από γιατρούς, στην ομάδα των πεζοπόρων υπήρχαν πολλοί, αλλά δεν μπόρεσαν να την επαναφέρουν στη ζωή.
Μετά την Κριστίνα, βρήκαν τον Τζούλιαν [Πιμεντέλ]. Ήταν νεκρός όταν τον βρήκαν και έτσι δεν τον είχαν κατεβάσει πίσω στο καμπινγκ. Στη συνέχεια, οι πεζοπόροι έρευνας και διάσωσης βρήκαν επίσης τη Ναντίν [Λίτσεϊ], ακόμα ζωντανή. Δεν μπόρεσαν να τη μετακινήσουν, οπότε έφεραν μπουκάλια με ζεστό νερό και υπνόσακους για να την τυλίξουν. Πέθανε αρκετά γρήγορα, ακόμα στο βουνό.
Την επόμενη μέρα, ο καιρός βελτιώθηκε αρκετά για περιορισμένες επιχειρήσεις με ελικόπτερο. Όσοι είχαν σοβαρά τραύματα μεταφέρθηκαν με ελικόπτερο στο νοσοκομείο στο Πουέρτο Νατάλες. Οι υπόλοιποι περπάτησαν μόνοι τους προς τη σωτηρία. Ο εισαγγελέας ανακοίνωσε την έναρξη επίσημης έρευνας.
Στις 20-22 Νοεμβρίου, ένα ελικόπτερο περισυνέλλεξε τις σορούς και ξεκίνησε η διαδικασία επαναπατρισμού, συντονισμένη από τις πρεσβείες του Ηνωμένου Βασιλείου, του Μεξικού και της Γερμανίας.
Είκοσι επτά πεζοπόροι χρειάστηκαν ιατρική φροντίδα, σύμφωνα με τον τελικό απολογισμό που δημοσίευσε η Περιφερειακή Κυβέρνηση των Μαγκαγιάνες στις 20 Νοεμβρίου.
Μετά το περιστατικό, προέκυψαν επικρίσεις, κυρίως από τους επιζώντες, οι οποίοι έχουν μοιραστεί δημόσια τις απόψεις τους μέσω συνεντεύξεων στα μέσα ενημέρωσης, αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και δηλώσεων προς τις ανακριτικές αρχές. Επικρίνουν, ειδικότερα, την απουσία των δασοφυλάκων την ημέρα των εκλογών στη χώρα (16-17 Νοεμβρίου).
Σύμφωνα με τους επιζώντες, υπήρχαν ανακριβείς μετεωρολογικές προβλέψεις και έλλειψη παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο. Οι δημόσιες εφαρμογές και οι ενημερώσεις για το κάμπινγκ προέβλεπαν ανέμους μέγιστης ταχύτητας 100 χλμ/ώρα, λιγότερο από το μισό των πραγματικών ριπών. Δεν υπήρχαν προγνώσεις ή επιτόπιοι μετεωρολογικοί σταθμοί για το πίσω μέρος του Πάρκου.
Κατηγορούν επίσης το Πάρκο για την καθυστερημένη αντίδραση διάσωσης. Η πρώτη κλήση κινδύνου στο Facebook αρχικά απορρίφθηκε. Τα ελικόπτερα δεν μπορούσαν να πετάξουν μέχρι τις 19 Νοεμβρίου λόγω ακραίων ανέμων και μηδενικής ορατότητας, αναγκάζοντας τους τραυματίες επιζώντες να διασωθούν με τις δικές τους δυνάμεις. Τα σώματα παρέμειναν εκτεθειμένα για σχεδόν τρεις ημέρες, σύμφωνα με το χρονολόγιο διάσωσης που δημοσίευσε η εφημερίδα La Tercera. Κατά την άποψη των επιζώντων, ένα άλλο αδύναμο σημείο είναι η προαιρετική συνοδεία-καθοδήγηση σε μια πολύ δύσκολη διαδρομή. Παρά την υψηλή βαθμολογία κινδύνου και την απομακρυσμένη θέση του “O Circuit”, οι επαγγελματίες οδηγοί δεν είναι υποχρεωτικοί, σε αντίθεση με πολλές συγκρίσιμες διαδρομές παγκοσμίως.
Αυτά έχουν τροφοδοτήσει άμεσα την συνεχιζόμενη έρευνα και την αντίδραση του κοινού κατά της CONAF (της Αρχής του Πάρκου), του φορέα διαχείρισης του κάμπινγκ Vertice, και την έλλειψη ευρύτερων πρωτοκόλλων ασφαλείας.
Ο Aldridge δήλωσε στον Τύπο ότι η καταιγίδα ήταν μια «ταινία τρόμου». Επέκρινε έντονα τις ανακρίβειες στις προβλέψεις («προβλέφθηκαν 100 χλμ/ώρα και τελικά ήταν διπλάσια η ένταση») και η απουσία δασοφυλάκων λόγω έλλειψης προσωπικού στις εκλογές ήταν «κακοδιαχείριση στη χειρότερη μορφή της». Οι άλλοι επιζώντες περιέγραψαν τον τρόμο του «να φωνάζουν ονόματα στον άνεμο» και να βλέπουν φίλους να εξαφανίζονται μέτρα μακριά μέσα στο λευκό.
Η CONAF ανέστειλε προσωρινά τις νέες κρατήσεις του O Circuit κατά τη διάρκεια των επακόλουθων και διεξάγει εσωτερικό έλεγχο.
Ο εισαγγελέας Cristian Crisosto δήλωσε στο Channel T13 στις 21 Νοεμβρίου, ότι οι μαρτυρίες των επιζώντων αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ποινικής έρευνας για πιθανή αμέλεια και αδυναμία παροχής βοήθειας σε άτομα που βρίσκονται σε κίνδυνο. Δεν έχουν απαγγελθεί ακόμη κατηγορίες, αλλά η υπόθεση παραμένει ενεργή.
Όσοι είναι πιο εξοικειωμένοι με την Παταγονία και τις ορεινές περιοχές της γνωρίζουν ότι η ξαφνική κακοκαιρία μπορεί να χτυπήσει ανά πάσα στιγμή, και οι καταιγίδες είναι πολύ σκληρές. Ακόμα και οι άνεμοι με ταχύτητα 100 χιλιομέτρων την ώρα θα ήταν επικίνδυνοι σε αυτό το εκτεθειμένο πέρασμα.
Αυτό παραμένει το χειρότερο περιστατικό στο Εθνικό Πάρκο Τόρες ντελ Πάινε από την πυρκαγιά του 2011 που στοίχισε τη ζωή ενός δασοφύλακα και έκαψε σχεδόν 18.000 εκτάρια δάσους.
Η Megan Wingfield κατέληξε: «Ήταν αφάνταστα τρομερό. Και μόνο η έλλειψη ανταπόκρισης από οποιονδήποτε στο πάρκο… Ήταν σοκαριστικό, το πώς το κάναμε όλο αυτό μόνοι μας, με τους περιορισμένους πόρους που διαθέταμε. Ευτυχώς, η μισή ομάδα των πεζοπόρων ήταν γιατροί, συμπεριλαμβανομένου του συζύγου μου και εμένα, αλλά παρόλα αυτά, δεν υπήρχαν πολλά που μπορούσαμε να κάνουμε. Ακόμα αναλογιζόμαστε τη σκληρότητα, τόσο της καταιγίδας στο διάσελο, όσο και των συνεπειών της. Το ζευγάρι των Μεξικανών ήταν και οι δύο γιατροί, όπως και η Ναντίν [Λίτσεϊ]. Και τα πέντε θύματα ήταν τόσο έξυπνοι, ικανοί, αρτιμελείς άνθρωποι… πόσο τραγικό. Προφανώς, κανένας από εμάς δεν θα είχε επιχειρήσει αυτήν την πεζοπορία αν γνώριζε…»
Η διαχείριση των γεγονότων ήταν μια τεράστια αποτυχία, μια καταστροφή από μόνη της. Δύο φίλοι κάποιων από την πολυμελή ομάδα της 17ης Νοεμβρίου, που είχαν ήδη περάσει το Διάσελο Garner, εκλιπαρούσαν τους φύλακες της κατασκήνωσης Grey, 15 χιλιόμετρα μακρύτερα, να κλείσουν το Πέρασμα, γιατί η κατάσταση εκεί πάνω εγκυμονούσε κινδύνους. Ούρλιαζαν στο προσωπικό «πρέπει να το κλείσετε, είμαστε τυχεροί που είμαστε ζωντανοί». Ο καιρός ήταν κακός για μέρες και χιόνιζε συνέχεια, μαζεύοντας χιόνι στο πέρασμα.
Ένας από τα μέλη της άτυπης ομάδας, ο Αυστραλός Sid Bildmann, μέλος και της αυθόρμητης ομάδας διάσωσης, είπε πως όταν αργότερα ανακάλεσε στην GPS συσκευή του τη διαδρομή, διαπίστωσε πως είχε φτάσει μόλις 50 μέτρα πριν από το διάσελο, όταν αποφάσισε να κάνει μεταβολή μέσα στη θύελλα και να επιστρέψει στην προηγούμενη κατασκήνωση (Los Perros). Κατηφορίζοντας για πίσω, ο Bildmann είδε μια κοπέλα να γλιστρά στην πλαγιά και να χάνεται μέσα στην ομίχλη! «Δεν ήξερα αν σταμάτησε πιο κάτω, αν χτύπησε, αν σταμάτησε κάπου, αν ήταν καλά».
Μια συλλογική δήλωση που συνέταξαν οι πεζοπόροι που επέζησαν από τη χιονοθύελλα ανέφερε ότι ήταν μια «τρομερή, αποτρέψιμη τραγωδία».
Αμφισβήτησαν την κατάληξη της κακοκαιρίας, γιατί δεν υπήρχαν δασοφύλακες για να υποστηρίξουν τους πεζοπόρους κατά τη διάρκεια της πεζοπορίας ή των επακόλουθων προσπαθειών διάσωσης μέχρι να είναι πολύ αργά, αναγκάζοντάς τους να ενεργήσουν ως οι ίδιοι οι πρώτοι ανταποκριτές. Είκοσι επτά άτομα χρειάστηκαν ιατρική περίθαλψη μετά την καταστροφή.
«Σε κανέναν δεν έπρεπε να έχει επιτραπεί, πόσο μάλλον να ενθαρρυνθεί να επιχειρήσει το πέρασμα εκείνη την ημέρα», ανέφερε η δήλωση. «Υπήρξαν πολλές κατηγορίες για τα θύματα, αλλά οι πεζοπόροι ενθαρρύνθηκαν να κατευθυνθούν σε εξαιρετικά επικίνδυνες συνθήκες και τους είπαν ότι θα υπήρχαν δασοφύλακες… είναι μια τεράστια συστημική αποτυχία». Η ομάδα κάλεσε την κυβέρνηση της Χιλής, τη διοίκηση των πάρκων (Conaf) και την Vertice, τον ιδιωτικό φορέα εντός του εθνικού πάρκου, να εισαγάγουν βασικά μέτρα ασφαλείας για να αποφευχθούν μελλοντικές «άσκοπες απώλειες ζωών», συμπεριλαμβανομένου ενός αρχείου καταγραφής πεζοπόρων σε κάθε κάμπινγκ και πρόσβασης σε ιατρικό εξοπλισμό.
Ένας εκπρόσωπος της Vertice δήλωσε ότι κατανοεί την «αγωνία και τα συναισθήματα» που βίωσαν οι πεζοπόροι, αλλά δεν ήταν υπεύθυνος για την καθοδήγηση ή τη διαχείριση μονοπατιών εντός του πάρκου. «Συνεργαζόμαστε ενεργά με τις Αρχές και την έρευνα, όπως έχουμε κάνει από την αρχή», δήλωσαν. Η Conaf δήλωσε ότι διέταξε εσωτερική έρευνα «για να προσδιορίσει οποιαδήποτε πιθανή ευθύνη» και θα «εξετάσει τα πρωτόκολλα ασφάλειας και επικοινωνίας στις διαδρομές του πάρκου… με στόχο την ενίσχυση της ικανότητας πρόληψης και αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης».
Η μαρτυρία του πεζοπόρου και γιατρού David Zonshayn
Ο Zonshayn, ένας 32χρονος γιατρός από τη Νέα Υόρκη, από τους πεζοπόρους που ενεπλάκησαν στο ατύχημα του “O Circuit Trail” περιέθαλψε θύματα υποθερμίας και καρδιακής ανακοπής, ενώ περίμενε ώρες σε μια καλύβα για να φτάσουν οι διασώστες στο σημείο. Αυτή είναι η ιστορία του όπως την αφηγήθηκε στη Madison Dapcevich, στο περιοδικό Outside.
«Μια στιγμή συνεχίζει να γυρίζει στο μυαλό μου. Το βράδυ πριν από την τραγωδία, μια συνάδελφος πεζοπόρος από την Ελβετία μου είπε ότι είχε ένα κακό προαίσθημα για την επόμενη μέρα. Κάτι δεν πήγαινε καλά, μου είπε, οπότε σχεδίαζε να περιμένει καλύτερο καιρό πριν ξεκινήσει την πεζοπορία της. Ντρέπομαι να το παραδεχτώ, αλλά την απέρριψα ως χαζομάρα τότε.
Ξέρω τον κίνδυνο, σκέφτηκα. Έχω διασχίσει τα Ιμαλάια, τα Όρη του Άτλαντα και τις Άνδεις. Έχω περάσει από ζούγκλες και ηφαίστεια και έχω κάνει σκι στις Αυστριακές Άλπεις με φόβο χιονοστιβάδας. Αυτή θα είναι μια βόλτα στο πάρκο.
Η πεζοπορία που επρόκειτο να κάνουμε εκείνη τη μέρα ήταν κομμάτι της πολυήμερης διαδρομής μας στο O-Circuit. Αυτό το συγκεκριμένο τμήμα, το John Gardner Pass, είναι μια απαιτητική ολοήμερη πεζοπορία. Είναι γνωστό για τα απότομα τμήματα και, φυσικά, τον ακραίο, απρόβλεπτο καιρό. Συνήθως, πεζοπόροι σαν εμένα μπορούν να ολοκληρώσουν αυτό το κομμάτι σε περίπου οκτώ ώρες.
Πριν ξεκινήσω την πορεία μου, ένας ντόπιος με προειδοποίησε ότι «το μόνο προβλέψιμο πράγμα για τον καιρό εδώ είναι ότι είναι απρόβλεπτος». Οι προβλέψεις ήταν αντικρουόμενες. Παρόλα αυτά, οι οδηγοί του πάρκου μας έδωσαν το πράσινο φως για να ξεκινήσουμε.
Ξύπνησα στις 6 π.μ. στις 17 Νοεμβρίου στη σκηνή μου με τον πλέον γνώριμο ήχο από ουρλιαχτά ανέμου. Ψιχάλιζε, και παρόλο που οι συνθήκες ήταν υγρές και θυελλώδεις, δεν φαινόταν θανατηφόρες. Έφαγα μια μπάρα πρωτεΐνης και έφυγα από την κατασκήνωση. Το μονοπάτι ξεκινά με μια απότομη, εναλλασσόμενη ανάβαση μέσα από ένα πυκνό δάσος που διακοπτόταν από μικρά ρυάκια. Κάποια στιγμή, κοντά στην κορυφή της δασογραμμής, φύσηξε μια άγρια ριπή ανέμου και ένας κορμός δέντρου έπεσε λίγα μέτρα μπροστά μου. Τότε άρχισα να ανησυχώ.
Πρέπει να ανέβω πάνω από τη γραμμή των δέντρων για να αποφύγω να πέσει ένα δέντρο πάνω μου, σκέφτηκα. Φαινόταν ασφαλέστερο να συνεχίσω να ανεβαίνω, παρά να ρισκάρω να περπατήσω μέσα στο δάσος ανάμεσα σε δέντρα που έπεφταν. Κοιτάζοντας πίσω, δεν ήμουν ο μόνος πεζοπόρος που θεώρησε καλύτερη ιδέα να προχωρήσει μπροστά παρά τις κακές συνθήκες. Καθώς προχωρούσα, συνάντησα ένα νεαρό ζευγάρι από το Μεξικό που ονομαζόταν Τζούλιαν και Κριστίνα. Σε λίγες ώρες, θα ήταν νεκροί.
Οι τρεις μας περπατήσαμε μαζί για περίπου 20 λεπτά. Ο άνεμος κόπασε και το έδαφος καλύφθηκε από φρέσκο χιόνι. Όταν βγήκαμε πάνω από την γραμμή των δέντρων, το μονοπάτι μας οδήγησε κοντά σε μια ανεμοδαρμένη χαράδρα. Η πλοήγηση σε αυτήν ήταν ένας ακόμη λόγος που η επιστροφή φαινόταν πιο επικίνδυνη, από το να συνεχίσουμε μπροστά.
Οι περισσότεροι από εμάς δεν είχαμε εμπειρία στην ορειβασία, αλλά αυτό που ακολούθησε γρήγορα, ήταν συνθήκες πλήρους αλπικής ορειβασίας. Το χιόνι έφτανε μέχρι τα γόνατά μας. Οι ριπές ανέμου έφταναν τα 200 χλμ/ώρα. Κάποια στιγμή, το ζευγάρι και εγώ χωριστήκαμε και ενώθηκα με μια άλλη ομάδα πεζοπόρων που κατευθυνόταν προς την κορυφή του περάσματος.
Ανηφορίσαμε κι άλλο και το μονοπάτι γινόταν όλο και πιο επικίνδυνο σε κάθε μας βήμα. Τα απότομα ζωνάρια μας δυσκόλευαν να κρατηθούμε όρθιοι. Καθώς περπατούσα, ο αδιάβροχος μουσαμάς που ήταν στερεωμένος στο σακίδιό μου έκοβε τον άνεμο σαν πανί καραβιού, και σκέφτηκα ότι μπορεί ο αέρας να με πετούσε από το βουνό. Όταν έφτασα σε μια πιο επίπεδη, βραχώδη περιοχή πιο πάνω, θυμήθηκα ότι είχα κραμπόν στην τσάντα μου. Έσκυψα και γονάτισα πίσω από έναν βράχο για να τα βγάλω, παλεύοντας με τον αδιάβροχο μουσαμά μου (σ.σ. πόντσο?).
«Έτσι ακριβώς πεθαίνουν οι άνθρωποι», σκέφτηκα.
Άνοιξα το σακίδιό μου και το μόνο επιπλέον παντελόνι που είχα, πετάχτηκε έξω από την τσάντα.
Κοντά στην απότομη πλαγιά, είδα μια γυναίκα με μπλε μπουφάν μπρούμυτα πάνω σε έναν βράχο. Εκείνη τη στιγμή, φαινόταν αλώβητη (χωρίς να έχει τραυματιστεί) και την βοηθούσαν τέσσερις άλλοι πεζοπόροι. Αργότερα θα μάθαινα ότι δεν βγήκε ζωντανή, το σώμα της βρέθηκε την επόμενη μέρα κοντά σε αυτόν τον ίδιο βράχο.
Μουσκεμένη και ελαφρά υποθερμική, η ομάδα μου συνέχισε γρήγορα προς τα πίσω, προς το camping της προηγούμενης νύχτας (Los Perros). Μόλις φτάσαμε εκεί, χωθήκαμε σε μια καλύβα στο στρατόπεδο βάσης, βγάλαμε τα μουσκεμένα ρούχα μας μας και βάλαμε να βράσουμε νερό. Σιγά σιγά, οι υπόλοιποι πεζοπόροι κατέβηκαν κι εκείνοι στην καλύβα, η οποία συνήθως χρησιμεύει ως χώρος κατάλυσης, όπου οι πεζοπόροι κοιμούνται το βράδυ πριν να διασχίσουν το διάσελο Garner. Αλλά στις 17 Νοεμβρίου, η καλύβα αυτή έγινε τμήμα επειγόντων περιστατικών. Να σημειωθεί ότι το προσωπικό του camping “Los Perros” παρότι είδε τους πεζοπόρους ότι βρίσκονταν στα όρια ζωής και θανάτου (υποθερμία, τραύματα από πτώσεις), αρχικά τους ξαναχρέωσε για χρήση υπνόσακων που ζήτησαν.
Αν και πολλοί από εμάς εκείνη την ημέρα κάναμε πεζοπορία ανεξάρτητα και δεν γνωριζόμασταν εκ των προτέρων, προσπαθήσαμε να καταγράψουμε ποιοι αγνοούνταν εξετάζοντας τα βιβλία καταγραφής του camping. Μερικοί πεζοπόροι δεν ήταν εγγεγραμμένοι, περιπλέκοντας περαιτέρω την προσπάθειά μας να μετρήσουμε τους ανθρώπους. Δεν είχαμε κανέναν τρόπο να γνωρίζουμε με ακρίβεια πόσοι άνθρωποι είχαν κολλήσει στο βουνό. Φίλοι μιας Βρετανίδας, ανέφεραν για τη φίλη τους, Victoria Bond, δεν είχε επιστρέψει.
Κινητοποιήσαμε μια πρόχειρη ομάδα διάσωσης και φτιάξαμε αυτοσχέδια φορεία από μπατόν πεζοπορίας και σχοινιά. Μερικοί από τους πεζοπόρους επέστρεψαν πίσω στη χιονοθύελλα, κουβαλώντας το φορείο, υπνόσακους, ζεστά θερμός και έναν Αυτόματο Εξωτερικό Απινιδωτή (AED) για να διασώσουν όσους είχαν μείνει στο βουνό.
Η αυτοσχέδια μας διασωστική ομάδα επικοινωνούσε από το μονοπάτι με την καλύβα μέσω του Garmin InReach. Όσοι βρίσκονταν στο μονοπάτι επιβεβαίωσαν αναπόφευκτα τους χειρότερους φόβους μας: ο σύζυγος της Χριστίνας, ο Τζούλιαν, βρέθηκε νεκρός με τραύμα στο κεφάλι. Η Χριστίνα ήταν ζωντανή και φώναζε για βοήθεια. Μια άλλη γυναίκα βρέθηκε πιο ψηλά, ζωντανή αλλά ελάχιστα ανταποκρινόμενη. Η ομάδα διάσωσης δεν μπορούσε να πάει παραπέρα.
Ως γιατρός επειγόντων περιστατικών στην πατρίδα μου στη Νέα Υόρκη, έχω αντιμετωπίσει υποθερμία και κρυοπαγήματα σε αστικό περιβάλλον. Η βασική αρχή της θεραπείας είναι απλή: η αναθέρμανση. Αλλά εδώ δεν ήταν πόλη. Ενώ περιμέναμε την επιστροφή της ομάδας διάσωσης, ένας άλλος γιατρός και εγώ καταλάβαμε το πιο ζεστό δωμάτιο της καλύβας και μαζέψαμε μπουκάλια νερού και τα καμινέτα από τους άλλους πεζοπόρους. Βουτήξαμε τα χέρια των πεζοπόρων σε μπολ με χλιαρό νερό. Κυρίως, ετοιμαζόμασταν να φροντίσουμε την Χριστίνα, την οποία ξέραμε ότι την μετέφεραν από το βουνό με φορείο.
Ήταν επίπονη η διαδικασία μεταφοράς της Χριστίνας. Το αυτοσχέδιο φορείο* συνέχιζε να σπάει και η γέφυρα που διέσχιζαν κατέρρευσε, στέλνοντάς τους σε ένα ποτάμι. Τελικά, έτρεξα πάνω στον λόφο για να τους βοηθήσω να την κατεβάσουν. Μέχρι να φτάσω στην ομάδα, η Χριστίνα είχε υποστεί υποθερμική καρδιακή ανακοπή και της έκαναν θωρακικές συμπιέσεις και απινίδωση. Ήταν τυλιγμένη σε δύο υπνόσακους, χωρίς σφυγμό. Όταν την εξέτασα, όλα τα σημάδια έδειχναν σοβαρή υποθερμία: το δέρμα της ήταν άκαμπτο και παγωμένο, οι κόρες των ματιών της σταθερές και διασταλμένες. Χαμένες ζωές, παρά τις προσπάθειές μας.
(*) όταν όλα είχαν τελειώσει πια, διαπιστώθηκε ότι υπήρχε ένα κανονικό φορείο στην καμπίνα, πίσω από την πόρτα της αποθήκης!
Στην επείγουσα ιατρική, μας διδάσκουν ότι κατά την ανάνηψη ασθενών με υποθερμική καρδιακή ανακοπή, υπάρχει μια κλασική παροιμία: «Δεν είσαι νεκρός μέχρι να είσαι ζεστός και νεκρός». Άτομα σε σοβαρή υποθερμία μπορεί να φαίνονται άψυχα χωρίς ανιχνεύσιμο σφυγμό, αλλά μπορούν να αναζωογονηθούν μόλις ζεσταθούν σωστά. Έτσι αποφασίσαμε να σταματήσουμε την ΚΑΡΠΑ και να την μεταφέρουμε πίσω στην καλύβα.
Μόλις επιστρέψαμε στην καλύβα, ανταλλάξαμε τα βρεγμένα ρούχα της και την τυλίξαμε σε δύο στεγνούς υπνόσακους, ενώ συνεχίζαμε τις θωρακικές συμπιέσεις. Γεμίσαμε τον υπνόσακο με μπουκάλια ζεστού νερού. Η επινεφρίνη χορηγείται μερικές φορές σε ένα υποθερμικό άτομο σε καρδιακή ανακοπή για να επανεκκινήσει την καρδιά, κάτι που κάναμε κι εμείς. Αλλά μετά από μια ώρα συνεχούς ΚΑΡΠΑ, συνειδητοποιήσαμε ότι είχαμε κάνει ό,τι μπορούσαμε. Είχε φύγει.
Η Χριστίνα ήταν μόνο μία από τους πέντε άλλους που έχασαν τη ζωή τους τραγικά στο βουνό εκείνη την ημέρα. Τραγωδίες στο βουνό συμβαίνουν συχνά όταν οι ορειβάτες συνεχίζουν να προχωρούν σε κακές καιρικές συνθήκες. Το μοιραίο μας ελάττωμα, κατά τη γνώμη μου, ήταν η υπόθεση ότι η συνέχιση μετά το διάσελο ήταν ασφαλέστερη από την υποχώρηση. Υπό θανάσιμες συνθήκες, τώρα ξέρω ότι συχνά μπορεί να είναι ασφαλέστερο να οπισθοχωρούμε σε ήδη γνωστά εμπόδια (που περάσαμε), παρά να συναντάμε καινούργια.
Όταν έρχονται αντιμέτωποι με την απεραντοσύνη της φύσης, πολλοί άνθρωποι αισθάνονται μικροί. Δεν ένιωσα έτσι εγώ στις 17 Νοεμβρίου. Αντίθετα, ένιωσα το μεγαλείο του ανθρώπινου πνεύματος που μας οδήγησε να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων, να προσπαθήσουμε να βοηθήσουμε τους συνανθρώπους μας και να επιμείνουμε στην καταστροφή.