Το 2018, η κυβέρνηση του Νεπάλ ισχυρίστηκε ότι είχε εξαλείψει όλους τους «μεσάζοντες» που εμπλέκονταν στην οργάνωση υπηρεσιών έκτακτης εκκένωσης (διάσωσης), για πεζοπόρους και ορειβάτες και κατέστησε τους ταξιδιωτικούς πράκτορες νομικά υπεύθυνους για τους πελάτες τους από την αρχή μέχρι το τέλος ενός ταξιδιού.
Η κίνηση αυτή ακολούθησε τις αποκαλύψεις για μεγάλης κλίμακας ασφαλιστική απάτη που αμαύρωσε σοβαρά την εικόνα του Νεπάλ ως τουριστικού προορισμού. Σύμφωνα με την αναθεωρημένη ρύθμιση, οι εταιρείες ελικοπτέρων, οι ταξιδιωτικοί πράκτορες και οι ταξιδιωτικοί πράκτορες, τα νοσοκομεία και οι ασφαλιστικές εταιρείες ήταν υποχρεωμένες να υποβάλλουν λεπτομέρειες για τις πτήσεις διάσωσης, την ιατρική περίθαλψη και τους λογαριασμούς ασφάλισης στην Επιτροπή Τουριστικής Έρευνας και Διάσωσης, την Τουριστική Αστυνομία και το Υπουργείο Τουρισμού.
Επτά χρόνια αργότερα ωστόσο, μια ειδική μονάδα της Αστυνομίας του Νεπάλ λέει ότι η απάτη ασφάλισης πολλών εκατομμυρίων δολαρίων – που συνήθως αναφέρεται ως απάτη ψεύτικης διάσωσης – δεν έχει σταματήσει. Αντίθετα, έχει αυξηθεί. Η αστυνομία έχει πλέον ανοίξει ξανά παλιά αρχεία που σχετίζονται με την ασφαλιστική απάτη.
«Η απάτη συνεχίστηκε λόγω χαλαρών τιμωρητικών μέτρων», δήλωσε ο Manoj Kumar KC, επικεφαλής του Κεντρικού Γραφείου Ερευνών (CIB), της εξειδικευμένης μονάδας της αστυνομίας για το οργανωμένο έγκλημα. «Όταν δεν υπάρχει δράση κατά του εγκλήματος, αυτό ακμάζει. Ως αποτέλεσμα, άκμασε και η ασφαλιστική απάτη», δήλωσε ο KC. Είναι ένας επιπλέον γενικός επιθεωρητής (AIG) και έχει αναλάβει την υπόθεση υψηλού προφίλ.
Την Κυριακή, η CIB συνέλαβε έξι άτομα: τους Jayaram Rimal και Bibek Pandey της Mountain Rescue Service Pvt. Ltd., τους Rabindra Adhikari και Bibek Raj Thapaliya της Nepal Charter Service Pvt Ltd, και τους Mukti Pandey και Subhash KC της Everest Experience and Assistance Pvt Ltd. Όλοι τους διετέλεσαν διευθυντές ή ανώτερα στελέχη των αντίστοιχων εταιρειών τους και φέρονται να εμπλέκονταν στην παραγωγή πλαστών ασφαλιστικών εγγράφων για την υποβολή δόλιων ισχυρισμών.
«Αυτή είναι μόνο η αρχή της δράσης», δήλωσε ο KC. Οι συλλήψεις της Κυριακής βασίζονται σε έρευνες που διεξήγαγε η CIB μεταξύ του 2022 και του 2025. Η εξέλιξη υπογραμμίζει ότι παρά τους ισχυρισμούς της κυβέρνησης μετά την έκθεση της επιτροπής έρευνας του 2018 για την ασφαλιστική απάτη πολλών εκατομμυρίων δολαρίων, η πρακτική δεν σταμάτησε ποτέ πραγματικά. Ο KC δήλωσε ότι το έγκλημα ακμάζει όταν δεν λαμβάνονται δραστικά μέτρα. «Αυτή η ασφαλιστική απάτη συνέχισε να αυξάνεται, καθώς δεν υπήρξε καμία νομική ενέργεια, παρόλο που υπήρχε μια ισχυρή αναφορά γι’ αυτήν», είπε.
Η αστυνομία εκτιμά ότι διάφορες ταξιδιωτικές και διασωτικές εταιρείες εξαπάτησαν διεθνείς ασφαλιστικές εταιρείες με περισσότερα από 19,65 εκατομμύρια δολάρια κατά τη διάρκεια της περιόδου των δυόμισι ετών που ερευνάται. Σύμφωνα με την αστυνομία, η Mountain Rescue Service πραγματοποίησε 171 ψεύτικες διασώσεις από 1.248 πτήσεις τσάρτερ, ζητώντας περίπου 10,31 εκατομμύρια δολάρια από τους ασφαλιστές. Η Nepal Charter Service πραγματοποίησε 75 ψεύτικες διασώσεις από 471 τέτοιες πτήσεις, ζητώντας περίπου 8,2 εκατομμύρια δολάρια. Η Everest Experience and Assistance συνδέθηκε με 71 ύποπτες διασώσεις από 601 πτήσεις, με τις ασφαλιστικές απαιτήσεις να ανέρχονται συνολικά σε 11,04 εκατομμύρια δολάρια.
Σε μια περίπτωση, η αστυνομία λέει ότι ένα ελικόπτερο τσάρτερ διέσωσε τέσσερις τουρίστες στην ίδια πτήση, την ίδια ημερομηνία, χρησιμοποιώντας το ίδιο ελικόπτερο και το ίδιο δηλωτικό. Ωστόσο, οι ασφαλιστικές απαιτήσεις υποβλήθηκαν χρησιμοποιώντας πολλαπλά τιμολόγια, παρουσιάζοντας ψευδώς τις διασώσεις ως ξεχωριστές πτήσεις. Η συνολική απαίτηση ανήλθε σε 31.100 δολάρια για τη διάσωση, μαζί με έναν ξεχωριστό λογαριασμό νοσοκομείου ύψους 11.890 δολαρίων.
«Έχουμε αδιάσειστα στοιχεία για τις εταιρείες και τα άτομα που εμπλέκονται στην ψεύτικη απάτη διάσωσης. Όλες τους θα διωχθούν, αλλά θα χρειαστεί χρόνος», δήλωσε ο KC. «Εκτιμούμε ότι πολλές εταιρείες που εντοπίστηκαν από προηγούμενες επιτροπές έρευνας και εκείνες που βρίσκονται υπό έρευνα από την CIB εξακολουθούν να είναι ενεργές».
Η ψεύτικη (εικονική) επιχείρηση διάσωσης, λένε οι ερευνητές, είναι μια καθιερωμένη σχέση που περιλαμβάνει οδηγούς πεζοπορίας, γραφεία πεζοπορίας, εταιρείες διάσωσης με ελικόπτερα, ταξιδιωτικούς πράκτορες και νοσοκομεία. «Συνωμότησαν. Προετοίμασαν πλαστά και χειραγωγημένα έγγραφα, συμπεριλαμβανομένων δηλωτικών επιβατών και φορτίου, πλαστογράφησαν ή αλλοίωσαν τιμολόγια και ισχυρίστηκαν ψευδώς ότι είχαν διεξαχθεί διασώσεις», ανέφερε η CIB σε ανακοίνωσή της.
«Επίσης, προετοίμασαν έγγραφα που έδειχναν ότι οι διασωθέντες ξένοι τουρίστες νοσηλεύονταν υποχρεωτικά σε νοσοκομεία στο Κατμαντού, όπως απαιτείται από τους όρους της ασφαλιστικής σύμβασης. Αυτά τα έγγραφα περιελάμβαναν λογαριασμούς νοσοκομείων, περιλήψεις εισαγωγών και εξιτηρίων και ιατρικές γνωματεύσεις που είτε ήταν κατασκευασμένες είτε χειραγωγημένες».
Ένας αξιωματούχος ασφαλιστικής εταιρείας με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο δήλωσε στην εφημερίδα Post ότι οι περισσότεροι τουρίστες αργότερα είπαν ότι δεν έμειναν καν στο νοσοκομείο για μια ώρα. «Όλα ξεκινούν με τον ξεναγό ή τον οδηγό πεζοπορίας», είπε ο αξιωματούχος. «Ο οδηγός πείθει τους ξένους πεζοπόρους ότι αν προσποιηθούν ότι είναι άρρωστοι, ένα ελικόπτερο θα τους σώσει. Εξαντλημένοι μετά την επιστροφή τους από την Κατασκήνωση Βάσης του Έβερεστ και απρόθυμοι να περπατήσουν περισσότερο, οι πεζοπόροι συχνά δίνουν τη συγκατάθεσή τους. Ο οδηγός λαμβάνει μια προμήθεια -ένα ορισμένο ποσοστό- για την οργάνωση του γεγονότος».
Οι ερευνητές λένε ότι οι εταιρείες διάσωσης ταξινόμησαν εκ νέου τις φυσιολογικές πτήσεις τσάρτερ ως «επείγουσες εκκενώσεις» (evacuations) και πλήρωσαν προμήθειες μέσω μεσαζόντων. Κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων πεζοπορίας και ορειβασίας στις περιοχές των Ιμαλαΐων του Νεπάλ, διαπιστώθηκε ότι ορισμένα άτομα είχαν παράνομα αποκομίσει οικονομικά οφέλη ζητώντας ψευδώς ασφαλιστικές αποζημιώσεις, αφού απέδειξαν ότι ξένοι τουρίστες με μικρά προβλήματα υγείας είχαν διασωθεί.
Ακόμα και σε περιπτώσεις όπου οι τουρίστες είχαν πραγματικά ατυχήματα, επιπλοκές υγείας ή αντιμετώπισαν φυσικές καταστροφές, που απαιτούσαν νόμιμες επιχειρήσεις διάσωσης, οι εταιρείες που εκμεταλλεύονταν ελικόπτερα διάσωσης – Mountain Rescue Pvt. Ltd., Everest Experience and Assistance Pvt. Ltd. και Nepal Charter Service Pvt. Ltd. – διαπιστώθηκε ότι είχαν κάνει δόλια χρήση του συστήματος.
Στις 30 Ιουλίου 2018, μια κυβερνητική επιτροπή διερεύνησης γεγονότων υπέβαλε έκθεση 700 σελίδων στον εκλιπόντα υπουργό Τουρισμού Rabindra Adhikari. Η έκθεση ανέφερε ότι αδίστακτοι χειριστές είχαν τσεπώσει χιλιάδες δολάρια από ασφαλιστικές εταιρείες υποβάλλοντας πολλαπλές αξιώσεις για μία μόνο διαδρομή με ελικόπτερο ή ασκώντας πίεση σε πεζοπόρους να συμφωνήσουν σε αεροδιακομιδές για μικρές ασθένειες.
Η επιτροπή διερεύνησε 10 εταιρείες ελικοπτέρων, 6 νοσοκομεία και 36 ταξιδιωτικά, πεζοπορικά και διασωστικά γραφεία, μετά από καταγγελίες επιχειρηματιών τουρισμού. Συνέστησε περαιτέρω έρευνα για τις εμπλεκόμενες εταιρείες. Η έκθεση υπέδειξε στην κυβέρνηση να διερευνήσει τις συναλλαγές οκτώ οργανισμών: Kailash Charter Rescue, Alpine Rescue, Mountain Heli Charter Service, Eagle Heli Charter Service, Easy Heli Charter Service, Flight Connection Domestic, Mountain Rescue Service και Himalayan Social Journey Trekking. Αυτές παρείχαν υπηρεσίες ναυλωμένων ελικοπτέρων για πεζοπορία και επιχειρήσεις διάσωσης.
Τέσσερα νοσοκομεία με έδρα το Κατμαντού, Swacon International Hospital, Era Health Centre, CIWEC Hospital και Vayodha Hospital και τρεις εταιρείες ελικοπτέρων, οι Heli Everest, Manang Air και Air Dynasty Heli Services, ελέγχθηκαν επίσης για την προσφορά «υπερβολικών τιμών» και την υποβολή αξιώσεων κατά των ασφαλιστηρίων συμβολαίων τουριστών.
Η επιτροπή δήλωσε ότι είχε λάβει πολλές καταγγελίες ότι ανέντιμοι φορείς εκμετάλλευσης σέρβιραν νοθευμένα τρόφιμα σε τουρίστες για να τους αρρωστήσουν, ώστε να μπορούν να εκκενωθούν με ελικόπτερο και να εισπραχθούν προμήθειες από εταιρείες ελικοπτέρων και νοσοκομεία.
Σε μια περίπτωση που αναφέρεται στην έκθεση, ένας τοπικός πράκτορας χρέωσε μια ασφαλιστική εταιρεία 50.000 ευρώ (57.972 δολάρια) για την εκκένωση μιας ομάδας πεζοπόρων. Σε μια άλλη περίπτωση, ένας τοπικός πράκτορας εξέδωσε δύο ξεχωριστούς λογαριασμούς για μία μόνο διάσωση, χρεώνοντας την ασφαλιστική εταιρεία με 86.248 ευρώ, μαζί με επιπλέον 24.000 δολάρια για μικρή νοσοκομειακή περίθαλψη.
Λόγω της πλαστής (fake) διαδικασίας διάσωσης, ξένες ασφαλιστικές εταιρείες και διεθνείς τουριστικοί οργανισμοί κυκλοφόρησαν πληροφορίες, που χαρακτήριζαν αρνητικά το Νεπάλ, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής του ως «απαγορευμένου προορισμού για τουρίστες», ανέφερε η Αστυνομία. Διεθνείς φορείς δημοσίευσαν επίσης αναφορές και δηλώσεις με τίτλους όπως «Μια απάτη στην στέγη του κόσμου». «Αυτές οι εξελίξεις έβλαψαν την εθνική εικόνα, την αξιοπρέπεια, την κυριαρχία, την ανεξαρτησία και τη διεθνή φήμη του Νεπάλ», ανέφερε η αστυνομία. «Καθώς τέτοιες πράξεις εμπίπτουν σε αδικήματα που βλάπτουν τα εθνικά συμφέροντα βάσει του άρθρου 51 του Εθνικού Ποινικού Κώδικα του 2017, έχει κινηθεί νομική διαδικασία».
Το 2019, μετά την ολοκλήρωση της έρευνάς του, το υπουργείο τουρισμού βοήθησε την CIB να διερευνήσει την Traveller Assist και τον χειριστή της, Danny Kaine. Η Kathmandu Post είχε δημοσιεύσει νωρίτερα μια μακροσκελή ερευνητική έκθεση που έδειχνε πώς η Traveller Assist απείλησε την κυβέρνηση μέσω email, ισχυριζόμενη ότι θα εμπόδιζε τους τουρίστες να ταξιδέψουν στο Νεπάλ εάν δεν αποσυρόταν η υπόθεση απάτης διασώσεων. Η έρευνα διαπίστωσε επίσης ότι η Traveller Assist έστειλε επιστολές την ίδια περίοδο σε υπηρεσίες ελικοπτέρων και διάσωσης, παροτρύνοντας τους να εγγραφούν στις υπηρεσίες της. Ενώ ο Kaine επικοινωνούσε με αξιωματούχους της κυβέρνησης του Νεπάλ, αλληλογραφούσε επίσης με ιδιωτικές εταιρείες ελικοπτέρων, προσπαθώντας να τους πείσει να ενταχθούν στην Traveller Assist.
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου του 2019 που διοργάνωσε η Helicopter Society of Nepal, μια ομπρέλα ιδιωτικών εταιρειών ελικοπτέρων, εκπρόσωποι 10 εταιρειών δήλωσαν ότι είχαν λάβει email από την Kaine. Σε ένα email που στάλθηκε στις 15 Ιουλίου 2018 στην FCI Heli Charter Service, ο Kaine ισχυρίστηκε ότι η κυβέρνηση του Νεπάλ συνεργαζόταν με την Traveller Assist για να οριστικοποιήσει τις τυπικές χρεώσεις διάσωσης και πρότεινε ότι θα μπορούσε να συστήσει την FCI ως προτιμητέο πάροχο δικτύου.
Ο Kaine φέρεται να παραπλάνησε εταιρείες και να τις απείλησε να ενταχθούν στην Traveller Assist ή αλλιώς να αντιμετωπίσουν τις κυβερνητικές ενέργειες. Η Traveller Assist ισχυρίστηκε επίσης ψευδώς ότι εκπροσωπούσε πάνω από είκοσι διεθνείς ασφαλιστικές εταιρείες. Από τους 14 ασφαλιστικούς ομίλους που ο Kaine ισχυρίστηκε ως πελάτες, οι 13 αρνήθηκαν οποιαδήποτε σχέση με την Traveller Assist σε ξεχωριστά email προς την Kathmandu Post.
Ο επικεφαλής της CIB, KC, δήλωσε ότι με βάση την έρευνα, η Traveller Assist και η Kaine δεν λειτουργούν πλέον στο Νεπάλ. «Όμως το παρακολουθούμε», είπε. Ένας εκπρόσωπος της CIB επιβεβαίωσε στην Kathmandu Post τον Φεβρουάριο του 2019 ότι ο Kaine βρισκόταν υπό έρευνα και ότι συλλέγονταν δεδομένα -συμπεριλαμβανομένων οικονομικών αρχείων από νοσοκομεία και υπηρεσίες διάσωσης. Ωστόσο, ο Kaine διέφυγε από το Νεπάλ αφού έμαθε ότι βρισκόταν υπό έρευνα.
Ο υπουργός Τουρισμού Rabindra Adhikari, μαζί με έξι άλλους, σκοτώθηκαν σε συντριβή ελικοπτέρου κατά την επιστροφή τους από τον Ναό Pathibhara Devi στο Taplejung στις 27 Φεβρουαρίου 2019. Μετά την τραγωδία, ο φάκελος της ψεύτικης απάτης διάσωσης έκλεισε. Δύο ασφαλιστικές εταιρείες με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο δήλωσαν πρόσφατα στην Post ότι τώρα καταθέτουν αγωγές απάτης εναντίον του Kaine στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Άρθρο του Sangam Prasain, στην “The Kathmandu Post”, δημοσιευμένο στις 27.01.2026
